CẮT GIẢM CHI PHÍ : BÀI HỌC TỪ CÁC NHÀ BÁN LẺ

Trong mô hình lưu chuyển hàng hóa, nhà bán lẻ (retailer) là cầu nối cuối cùng của sản phẩm hoàn thành với người tiêu dùng. Họ tạo điều kiện để người tiêu dùng cuối cùng được tiếp cận sản phẩm dễ dàng và thuận tiện. Nhưng ngược lại, giá thành sản phẩm lại tăng thêm do nhà bán lẻ phải cộng thêm phần lợi nhuận của mình vào trong giá thành. Trong điều kiện giá cả tăng nhanh ở Việt Nam hiện nay, thì việc các nhà  bán lẻ hàng đầu nỗ lực để cắt giảm chi phí hoạt động của mình sẽ góp phần lớn trong việc giảm giá bán sản phẩm. Cứ cho rằng doanh thu của ngành bán lẻ Việt Nam là vào khoảng 44 tỷ USD[i] năm 2007 thì việc cải thiện 1% về giá bán sẽ giúp tiết kiệm được khoảng 440 triệu USD. Bài viết sẽ trình bày một số sáng kiến giảm chi phí hoạt động từ một số nhà bán lẻ hàng đầu:

  1. Thiết kế lại các cửa hàng đồng bộ với các kho hàng. Các cửa hàng thường là nơi giao dịch giữa các nhà bán lẻ và người tiêu dùng cuối cùng. Thường các nhà bán lẻ thiết kế các cửa hàng nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người tiêu dùng mua hàng. Tuy nhiên nếu việc thiết kế các cửa hàng không khéo có thể dẫn đến áp lực tăng chi phí hoạt động lên nhà bán lẻ vì lượng hàng tồn kho tăng lên. Hầu hết các nhà bán lẻ đều phải dự trữ lượng hàng tồn kho an toàn nhằm đáp ứng nhu cầu thay đổi của khách hàng. Với việc thiết kế các cửa hàng không đồng bộ với kho hàng sẽ dẫn đến thời gian đưa hàng lên kệ dài hơn và chi phí xử lý cho việc cung cấp này sẽ tăng lên. Một số nhà bán lẻ đã thiết kế lại các cửa hàng của mình nhằm tăng tỷ lệ hàng có mặt trên kệ hàng từ kho lên 95%[ii]. Kết quả đạt được rất khả quan. Một nhà bán lẻ cho biết đã giảm tỷ lệ phần trăm chi phí hàng bán được (Cost of Good Sold – COGS) trên doanh thu từ 72.8% xuống còn 69.3%.
  2. Tập trung hóa bộ phận mua hàng. Bộ phận mua hàng của các nhà bán lẻ thường được tổ chức theo các ngành hàng nhằm tăng tính chuyên môn hóa. Khi các nhà bán lẻ mở rộng ngành hàng thì đồng thời các chi phí quản lý chung và bán hàng (Sales General&Admin – SG&A Expenses) cũng tăng lên  Để có thể giảm chí phí, một số nhà bán lẻ đã cơ cấu lại tổ chức bằng cách tập trung hóa bộ phận mua hàng. Theo đó, các chức năng hỗ trợ cho việc mua hàng như lên kế hoạch mua hàng, marketing, công nghệ thông tin, tài chính… được tập trung hóa về của công ty thay vì trước đây mỗi ngành hàng đều có riêng một bộ phận mua hàng, marketing, tài chính để quản lý. Điều này đã giúp các nhà bán lẻ tiết kiệm được khoản chi phí lớn SG&A hằng năm.
  3. Cấu trúc lại mạng lưới các trung tâm phân phối hàng. Các trung tâm phân phối hàng được xem như “trái tim” của toàn bộ hệ thống bán lẻ nhằm điều tiết lượng hàng tại các cửa hàng tùy theo sự thay đổi của nhu cầu. Nếu nhà bán lẻ có được một mạng lưới các trung tâm phân phối tối ưu thì có thể giảm được nhiều chi phí, đặc  biệt là chi phí vận tải, và thời gian cung cấp hàng. Một nhà bán lẻ đã xây dựng thêm 13 trung tâm hỗ trợ phân phối nhằm đạt được mục tiêu giảm thời gian từ lúc đặt đơn hàng cho đến khi hàng lên kệ hàng từ 47 ngày xuống còn 26 ngày. Vòng quay hàng nhanh hơn sẽ cho phép giảm được hàng tồn kho nhiều hơn trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Kết quả là giảm được chi phí tồn kho (inventory cost) và các chi phí liên quan đến tồn kho (inventory-relating cost). Ngoài ra với việc cấu trúc lại hệ thống các trung tâm phân phối hàng, các nhà bán lẻ sẽ cắt giảm được các nhà cung cấp trung gian, và tăng cường việc nhập hàng trực tiếp từ các nhà cung cấp. Một nhà bán lẻ cho biết họ đã tăng việc nhập hàng trực tiếp từ các nhà cung cấp từ 6% lên 7% sau khi cấu trúc lại hệ thống mạng lưới trung tâm phân phối hàng.
  4. Thực hiện chương trình quản lý các nhà cung cấp. Các nhà bán lẻ lớn với sức mạnh đàm phán của mình có thể yêu cầu các nhà cung cấp mình giảm các chi phí. Một nhà bán lẻ hàng đầu thế giới với chiến lược “giá rẻ mỗi ngày” đã khuyến khích các nhà cung cấp của mình cải tiến quy trình nhằm giảm các chi phí sản xuất, chịu trách nhiệm đối với tỷ lệ giao hàng chính xác, và rút ngắn thời gian giao hàng. Đổi ngược lại, nhà bán lẻ này cam kết sẽ dành nhiều đơn hàng hơn cho các nhà cung cấp của mình với khối lượng lớn hơn.
  5. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hàng tồn kho, hiện đại hóa kho hàng, hệ thống quản lý vận chuyển, và hệ thống cung cấp hàng liên tục (replenishment). Công nghệ thông tin đóng vai trò rất lớn trong việc nâng cao năng suất trong ngành bán lẻ. Hãy thử tưởng tượng rằng bạn đến quầy thanh toán tiền của một siêu thị trong thành phố và nhân viên tính tiền không có máy đọc mã vạch (bar-code scanning), mà thay vào đó họ nhập từng mã hàng vào máy thanh toán thì thời gian mà bạn phải chờ là bao lâu? Các nhà bán lẻ hiện nay đang tận dụng công nghệ thông tin nhằm tăng năng suất hoạt động và giảm bớt các chi phí. Một nhà bán lẻ đã ứng dụng hệ thống quản trị chuỗi cung ứng của mình với thông tin theo thời gian thực. Theo đó, khi một sản phẩm tại cửa hàng của nhà bán lẻ được người tiêu dùng cuối cùng lựa chọn thì thông tin đó lập tức chuyển tới nhà cung cấp[iii]. Ở tại nhà máy, nhà cung cấp có thể quyết định bắt đầu lấy linh kiện, tiến hành sản xuất, khối lượng hàng giao, thời gian giao hàng dựa trên các thông tin này. Chính điều này lượng hàng tồn kho hầu như không tồn tại trong hệ thống chuỗi cung ứng từ nhà cung cấp cho đến nhà bán lẻ. Trước đây khi không có hệ thống chuỗi cung ứng với thông tin theo thời gian thực này nhà cung cấp dự trữ tồn kho và chờ đơn hàng của nhà bán lẻ. Nhà bán lẻ cũng dự trữ tồn kho nhằm đáp ứng nhu cầu biến đổi của người tiêu dùng cuối cùng. Tồn kho trong từng mắt xích chuỗi cung ứng sẽ tạo nên nhiều chi phí và dẫn đến tăng giá thành sản phẩm. Nhà bán lẻ này cho biết rằng với việc áp dụng hệ thống thông tin này, họ đã nâng cao được dòng tiền mặt (cash flow) mà trước đây ở dưới dạng hàng tồn kho.

Một số nhà bán lẻ đã ứng dụng công nghệ thông tin để hiện đại hóa kho hàng của mình nhằm nâng cao năng suất lao động. Bằng cách triển khai thông báo hàng đến sớm (advance ship notices) thông qua việc trao đổi điện tử đã cho phép nhà bán lẻ xử lý hàng nhanh hơn thay vì để hàng phải chờ. Hơn thế nữa, nhà bán lẻ này đã trang bị toàn bộ các máy quét tại các trung tâm phân phối hàng của mình nhằm xử lý hàng nhanh hơn.

Trên đây là một số sáng kiến giảm chi phí hoạt động từ các nhà bán lẻ hàng đầu. Việc giảm được chi phí sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nhà bán lẻ. Hơn thế nữa, giảm chi phí còn đem lại lợi ích cho người tiêu dùng cuối cùng khi họ được mua sản phẩm với giá thấp.


[i] Ước tính của tác giả dựa trên số liệu của Tổng cục thống kê

[ii] Tỷ lệ này được tính bằng mặt hàng cụ thể trên kệ hàng so với tổng lượng lượng hàng đó được nhập kho trong một thời điểm cụ thể.

[iii] Khi sản phẩm được ghi nhận bởi máy quét mã vạch, thì lập tức thông tin của sản phẩm (đơn hàng, loại hàng….) sẽ được hệ thống máy tính của nhà bán lẻ cập nhật và gởi thẳng tới nhà các nhà cung cấp

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s


%d bloggers like this: